Geko

Özünde Yapıştırıcı

Trendler

Doğa, nefes kesici özelliklere sahip yapıştırıcılar üreten organizmalarla dolu bir üstün nitelikliler laboratuvarıdır.

Text Isabel Überhoff
pamuk şeker

Tamamen biyolojik

Nilüfer yaprağının fotosentezinden: Doğa, olağanüstü özellikler yaratıyor. Bunlar karşısında nutkumuz tutuluyor ve kıskançlıktan rengimiz “yeşeriyor”. Bilim insanları doğal harikaları taklit eden maddeler ve ürünler geliştirmek için çabalıyorlar. Ünlü “Nilüfer Etkisine” sahip kendi kendini temizleyebilen yüzeylerin keşfinde olduğu gibi bu görevi hakkıyla yerine getiriyorlar. “Birden fazla özelliğe sahip ve her türlü amaca hizmet eden yapıştırıcı maddeler” söz konusu olduğunda, doğa zengin bir araştırma fonu sunuyor. Hayatın olduğu her yerde yapıştırıcı güç de vardır...

 

Örneğin, şeker: Hücresel seviyede bir kimyasal madde sınıfı, karbonhidratlar alt gurubu olan şeker mükemmel bir enerji deposudur, hayvanlar ve bitkiler için hayati öneme sahiptir. Ama hepsi bu kadar değil: Belirli koşullar altında şeker aynı zamanda etkili bir yapıştırıcı da olabilir. Pamuk şeker yedikten sonra yapış yapış olmuş parmaklarını yalayan her çocuk bunu bilir. Örneğin, nemli ortamda, şeker kristallerindeki su ve oksijen birbirinden ayrılır, reaktif olan hidrojen tekrar tutunmak ister ve bulduğu her şeye yapışır.

“Şeker bazlı her şey eninde sonunda yapıştırıcıdır.”
Andreas Westphal,

tesa Analytics

Doğanın ayak izlerini takip et!

Yapıştırıcılar söz konusu olduğunda, hayvan ve bitki krallığı her türlü amaç için “hepsi bir arada” çözümü sunuyor. Hem süper yapıştırıcı olsun hem de kolayca çıkarılsın. Sümüklü böceklerin salgısı bunun mümkün olduğunu kanıtlıyor. Hem su altında hem de kuru yerlerde uzun ömürlü yapıştırıcı gücü mü? Midyeler milyonlarca yıl bu özelliği başarıyla kullandılar. İz bırakmadan çıkarılabiliyor. Peki hem pürüzlü hem de pürüzsüz yüzeylere yapışıyor mu? Geko’nun ayakları yaşamı boyunca bunu yapabiliyor. 

Özelleştirilmiş yapışma dayanımı, çıkarılabilir ve hatta yeniden kullanılabilir: tesa Powerstrips® ve akıllı yapıştırma sistemleri gibi tesa ürünleri zaten bu temel özellikleri bir araya getiriyor. Bunun yanı sıra, sürdürülebilir üretim ve biyolojik bozunabilirlik gibi hususlar çok daha önemli bir rol oynuyor. “Kağıt bazlı ambalaj bantları ve solventsiz imalat süreçleriyle doğaya yakınlaşıyoruz. Ayrıca, bundan çok daha fazlası var" diyor İnovasyon Müdürü Bastian Brinkmann, nispeten yeni bir araştırma ve geliştirme alanının geleceğine bakarak.

sümüklü böcek

1,3

ton

“Caulobacter crescentus” isimli bakteriyi salgılayan ve bir madeni para boyutu kadar alan kaplayan yapışkan polisakkarit maddesinin ağırlığı. Dünyanın en güçlü yapıştırıcısı.

Kaynak: Spiegel

“Doğa iki şekilde rol model olabilir: Her şeyin ötesinde mesele sürdürülebilirlik olduğunda, yenilikçi ve yüksek performanslı çözümlere yönelik bir bakış açısıyla.”
Bastian Brinkmann,

İnovasyon Müdürü

Örümcek Ağı

İnsanoğlunun gözde hayali: Örümcek Adam

Süper insanlar, süper güçler, süper yapıştırıcı. İmkânsız gibi görünenlerin gerçekleşmesini hayal ederiz. Farklı örmek: Küremsi ağ ören örümceklerin ağları rüzgara ve hava şartlarına dayanıklıdır. Ne ultraviyole ışık ne de yağmur bu ağların işlevini bozabilir. Bu sağlam “ağ” bilim kurgu kahramanı Örümcek Adam’ın sihirli silahıdır. Ancak, gerçekçi yapıştırıcı araştırmalarında dahi sorun, insanların yapışkan örümcek salgısının süper güçlerini nasıl kullanabileceğidir. Akron Üniversitesinden (ABD) polimer bilimciler, artan nem koşullarında dahi güvenli şekilde polimerin nasıl yapışabileceği sorusunun cevabına yaklaştılar: Salgı içindeki higroskopik bileşenler nemi emiyor ve ağ yapısına zararsız hale getiriyor.

Biyo-yapıştırıcı geliştirme avantajlarına yönelik bir başka çalışma örneği, tesa'nın ortaklarından biri olan TU Hamburg’un (Almanya) birkaç yıldır süren projesi. Projede, yapıştırıcılarda kullanım gibi amaçlar için odun bileşeni lignin araştırılıyor. Doğadaki en yaygın polimer, petrol bazlı uygulamalara alternatif oluşturabilir. Fosil bazlı ham maddenin aksine, odun veya saman gibi lignin kaynakları, yetiştirilebilen ve yakıldığında da yalnızca sakladıkları kadar karbondioksit salan yenilenebilir ham maddelerdir.

shutterstock_110949389

Doğal yapıştırıcı oluşumlarının biyokimyasal yapısına, tam özelliklerine, faydalarına ve potansiyel uygulanabilirliğine yönelik çalışmalar daha başlangıç aşamasında. Bununla birlikte, önceki bulgular ve gelişimlerden gördüğümüz kadarıyla bu oldukça gelecek vadeden bir başlangıç. Yoğun salyangoz salgısı kururken yüzeylere karşı güçlü bir yapışkan ve sıkı bağ oluşturuyor. Mukus sıvılaştığı anda bu bağ kolayca kopabiliyor. 2019 yılında, Pennsylvania Üniversitesi (ABD) bilim insanları benzer özelliklere sahip bir polimer jel geliştirmeyi başardılar. Su içeriğine bağlı olarak, bu jel, salınabilir elastik bir kütleden cama benzeyen sert bir süper yapıştırıcı kütlesine dönüşüyor ve tekrar eski haline geliyor. İnovasyon araştırmalarında, tesa laboratuvarları, geko benzeri yapıştırıcı özelliklerine sahip heyecan verici bir teknoloji keşfetti. Kalıntısız çıkarma ve pürüzlü ve kirli yüzeylerde bile tekrar kullanıma yönelik çözümler gerçekleşmek üzere.